11. JANUAR – BITNI DOGAĐAJI, ROĐENI, UMRLI

| 11/01/2018

11. Januar (11.1.) je 11. dan godine po gregorijanskom kalendaru. Do kraja godine ima još 354 dana (355 u prijestupnoj godini).

Događaji

1886. – Počelo prvo službeno Svjetsko prvenstvo u šahu 1886. između Zukertorta i Steinitza;
1922 – U Kanadi liječnici prvi put upotrijebili inzulin.
1942 – Japanci osvojili Kuala Lumpur za vrijeme 2. svjetskog rata.
1946 – Ustavotvorna skupština u Tirani proglasila Narodnu republiku Albaniju.

Rođeni

347 – Teodozije I Veliki, pravim imenom Flavius Theodosius (Cauca, Španija, 11. januar 347. – Milano 17. januar 395.), car Rimskog carstva.
Teodozije I proglašen je za cara 19. januara 379. godine u Sirmiumu. Dobio je na upravu istočni dio nekadašnjeg Rimskog carstva. U njegovo vrijeme dolazi do priljeva germanske vojske u službu carstva što jača oslabljenu vojsku, a u isto vrijeme riješava carstvo jednog neprijatelja. Uskoro Germani zauzimaju najvažnije zapovjedne položaje u vojsci. Teodozijeva gotska politika dovodi do povećanja državnih izdataka, a samim tim i poreza. Bijeda stanovništva raste i seosko stanovništvo sve više gubi svoju nezavisnost. 381. održava se II ekumenski sabor u Carigradu koji potvrđuje i dopunjuje odluke Nicejskog sabora i formulira simbol kršćanske vjere. Teodozije I je svim silama podržavao kršćanstvo i progonio poganstvo i heretičke kršćanske sekte. Za vrijeme njegove vlade kristijanizacija carstva je u potpunosti završena. Kršćanstvo postaje jedina dopuštena državna vjera, a druge vjeroispovijesti su stavljene izvan zakona. Poslije dužih građanskih ratova Teodozije je pred smrt uspio još jednom ujediniti carstvo, ali je pred smrt ponovo podijelio državu. Prilikom podjele, iako je vodio porijeklo sa zapada, dao je prioritet njegovom istočnom dijelu. 395. godine je svog starijeg sina Arkadija postavio za vladara na istoku, a mlađeg Honorija na zapadu.
Istočnom dijelu pripale su malo kasnije dijeceze Dacija i Makedonija koje od tada čine posebnu dijecezu Ilirik. Zapadnom dijelu od Ilirije u posjedu ostaje samo dijeceza Panonija. Ovom podjelom utvrđena je granica, koja će vremenom postati historijska crta razdvajanja Istočnog i Zapadnog rimskog carstva.
Kao i Konstantin, Teodozije dobija nadimak Veliki radi svoje podrške kršćanstvu koje tada postaje jedina državna religija. 380. u svome ediktu Cunctos populos proglasi je kršćanstvo de facto državnom religijom, a 8. novembra 392. zabranio je sve poganske religije u Carstvu.
393. godine ukinuo je Olimpijske igre.

1853 – Gustav Falke, njemački književnik
1970 – Mustafa Sandal, turski pjevač
1971 – Mary J. Blige, američka pjevačica soula i R’n’B-a
1972 – Amanda Peet, glumica

Umrli

1494 – Domenico Ghirlandaio, italijanski slikar

1928 – Thomas Hardy (Upeer Bockhampton, 2. juni 1840 – Dorchester, 11. januar 1928), engleski književnik.
Nakon studija u Londonu neko je vrijeme radio kao arhitekt, a od 1880. godine posvećuje se književnosti. Zaokupljen je problemima sudbine i slučaja u čovjekovu životu, a svu pažnju posvećuje ženi kao zagonetnom, nepredvidljivom utjelovljenju temeljnog načela prirode. Njegova djela, pisana u znaku pesimizma, zastupaju tragično-fatalisitički nazor. Zbog slobodoumnog stava prema ljubavi, braku i društevnim odnosima često je dolazio u sukob sa savremenom kritikom i društvenim konvencijama.

1941 – Emanuel Lasker, njemački šahista i matematičar

Wikipedia

Objavljeno u: Hronika

Komentari zatvoreni.